De manier waarop we omgaan met alles wat op ons afkomt, wordt in grote mate bepaald door onze vaste denkpatronen en geloofssystemen. Begrijpen hoe we naar de dingen kijken, is en enorme hulp om adequaat en succesvol te reageren op de wereld om ons heen.

Om dit te kunnen doen, moeten we eerst een inventaris maken van onze vaste patronen. Deze helpen ons enerzijds om de wereld te begrijpen, maar anderzijds beperken ze ons in grote mate. Ze leiden ons immers steeds naar de zelfde conclusies en zijn een zware rem op onze crerativiteit.

We hebben allemaal drie predominante ‘waarheden’ waar we ons aan houden;

· Wat we zeker (denken) te weten (rationele waarheden)

· Wat we objectief zeker weten, maar naast ons neerleggen omdat het niet in ons wereldbeeld past (objectieve waarheden)

· Wat we veronderstellen zeker te weten (emotionele waarheden)

Rationele waarheden

Dit zijn de zaken die we zelf beredeneerden. De ‘logica’ of ‘rationalisaties’ die we zelf ontwikkelden om onze conclusies te verantwoorden. Deze is meestal gebaseerd op lineair causaal denken. Met andere woorden, we zien A gebeuren, en vervolgens gebeurt B, dit maken we nog eens mee, en voila, we hebben een patroon ontdekt. Dit patroon wordt een rationele waarheid.

Naast de evidente zaken zoals bijgeloof (bijvoorbeeld, op een maandag heb ik een klein ongeval gehad, de volgende maandag gebeurt toevallig het zelfde, dus maandagen = ongeluk), vallen hier ook onze ervaringen onder. Een slechte ervaring met een manager, die op een autoritaire manier de eer voor jouw ideeën claimt, kan je zo leiden tot het idee dat alle managers dit doen, jij hebt er immers ervaring mee. Een klant die je drie maal over de prijs aanspreekt, wordt zo een prijskoper.

Het probleem met rationele waarheden, is dat ze je verhinderen de veranderingen in de wereld te zien. Ze gaan uit van een statische omgeving, waarin niets ooit zal veranderen en A steeds B zal opleveren. Deze waarheden zijn wat ons zal verhinderen te groeien.

Objectieve waarheden

Dit zijn de zaken die onze rationele waarheden tegenspreken. Dit is de echte observatie, die niet past in onze wereld. Aangezien ze tegenspreken wat we zeker denken te weten, leggen we ze naast ons neer.

Dit is de reden waarom we steeds zoeken naar zaken die onze vooropgezette conclusies gaan bevestigen en de rest niet lijken te zien. (Bijvoorbeeld een verkoper die met een klant spreekt, waarvan hij denkt dat het een prijskoper is, en alles in die functie zal interpreteren. Al de rest, de objectieve waarheden, filtert hij weg).

Het niet zien van objectieve waarheden, is de grootste hinderpaal om je wereldbeeld aan te passen aan de realiteit. Dit niet doen, maakt dat je werkt vanuit een onbestaand kader en steeds verder van de werkelijkheid zal afstaan.

Emotionele waarheden

Dit zijn onze overtuigingen en geloofssystemen. Ze helpen ons om alles om ons heen te interpreteren en in te delen in goed of fout. Maar ze hebben geen enkele objectieve grond. Gezien het belang dat ze hebben voor onze zelfwaarde, ons idee van onze plaats in het geheel, vormt elke aanval hierop een zware bedreiging.

In extreme vormen uit zich dit in ideologisch fundamentalisme (godsdienstig, filosofisch, sociaal..). Zaken zoals racisme, godsdienstfundamentalisme enz.. horen hier in thuis. In minder extreme vormen, uit het zich in de onwil om andere te begrijpen en de onmogelijkheid om de (emotionele) achterliggende noden van anderen te begrijpen, of de drang om het eigen gelijk steeds voorop te stellen.

Het nadeel van deze waarheden, is dat ze ons tegenhouden een echte, open en leerzame band met anderen aan te gaan. Met andere woorden, je zal nooit iets bijleren, wanneer je deze niet kan loslaten!

Wat heeft u hieraan?

Maak een inventaris op van de denkpatronen en geloofssystemen die jou verhinderen om beter te presteren. Schrijf ze neer, en lees ze regelmatig. Zo blijf je er aan denken en help je jezelf om elke dag een beetje beter te presteren.